مطالعات سیاسی تمدن نوین اسلامی

مطالعات سیاسی تمدن نوین اسلامی

شاخص‌های مدیریت جهادی پیشران در گفتمان انقلاب اسلامی؛ یک مطالعه کیفی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار گروه علوم تربیتی، پردیس حضرت معصومه (س)، دانشگاه فرهنگیان، قم، ایران
چکیده
در شرایطی که جوامع امروزی با مسائل و تحولات گوناگون در عرصه‌های مختلف روبه‌رو هستند، اهمیت مدیریت، به‌منزله عامل اصلی پیشبرد اهداف و توسعه، بیش از هر زمان دیگری احساس می‌شود. در این راستا مدیریت جهادی، به‌مثابه الگوی ایرانی-اسلامی، می‌تواند تضمین‌کننده پیشرفت و توسعه مبتنی بر آرمان‌های انقلاب باشد. بنابراین، پژوهش پیش رو با هدف شناسایی مهم‌ترین و اصلی‌ترین شاخص‌های مدیریت جهادی پیشران گفتمان تمدنی انقلاب اسلامی، با رویکرد کیفی و ازطریق مصاحبه عمیق با صاحب‌نظران انجام شده است. براساس نتایج مطالعه شاخص‌های اصلی مدیریت جهادی پیشران گفتمان تمدنی انقلاب اسلامی عبارت‌اند از: اخلاق‌گرایی، جامعه‌محوری، اسلامی بودن و انقلابی بودن. در بخش اخلاق‌گرایی، بر ارزش مداری، عدالت‌خواهی و اخلاق‌گرایی قانونی تأکید شده و در بُعد جامعه‌محوری، بر مردم‌داری، مسئولیت‌پذیری، مشارکت‌پذیری و دانش‌محوری تصریح شده است. در بخش اسلامی بودن، مدیریت جهادی باید با رویکردی خداباورانه و توکل به خدا و اطاعت از رهبری، مسیر پیشرفت و تمدن نوین اسلامی را هموار سازد. در بخش انقلابی بودن، مدیریت جهادی با رویکرد انقلابی، متعهدانه و هدفمند، آرمان‌های انقلاب اسلامی را در پنج بُعد محقق می‌سازد: جوان‌گرایی با بهره‌گیری از نیروهای خلاق و انقلابی، تاب‌آوری در مواجهه با چالش‌ها براساس ارزش‌های اصیل، ایثارگری با اولویت‌دهی به منافع جمعی، روحیه انقلابی متشکل از استکبارستیزی آگاهانه و مقاومت پایدار، و شهامت در پذیرش مسئولیت‌های خطیر. این سبک مدیریت که تلفیقی از عمل‌گرایی جهادی و پایبندی به مبانی اسلامی است، با بسیج سرمایه‌های انسانی متعهد، زمینه‌ساز تحقق تمدن نوین اسلامی و پیشرفت همه‌جانبه نظام خواهد شد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Key Indicators of Jihadi Management Driving the Discourse of the Islamic Revolution: A Qualitative Study

نویسنده English

Yousef Irani
Assistant Professor, Department of Educational Sciences, Hazrat‑e Masoumeh Campus, Farhangian University, Qom, Iran
چکیده English

In a context where contemporary societies face diverse issues and transformations across multiple domains, the significance of management as a key driver of progress and development is felt more than ever. In this regard, Jihadi Management, as an Iranian‑Islamic model, can serve as a guarantee for advancement and development grounded in the ideals of the Islamic Revolution. Accordingly, the present study aims to identify the most important and fundamental indicators of Jihadi Management as a driving force behind the civilizational discourse of the Islamic Revolution. The research was conducted through a qualitative approach using in‑depth interviews with experts. Based on the findings, the core indicators of Jihadi Management that propel the civilizational discourse of the Islamic Revolution include ethical orientation, community‑centeredness, Islamic orientation, and revolutionary orientation. The ethical dimension emphasizes value‑orientation, pursuit of justice, and legal‑ethical conduct. The community‑centered dimension highlights public service, accountability, participatory capacity, and knowledge‑based orientation. In the Islamic dimension, Jihadi Management must, through a God‑centered perspective, reliance on divine guidance, and adherence to leadership, facilitate the path toward progress and the formation of a new Islamic civilization. In the revolutionary dimension, Jihadi Management—through a committed and purpose‑driven revolutionary approach—fulfills the ideals of the Islamic Revolution across five components: youth‑orientation through mobilizing creative and revolutionary forces; resilience in confronting challenges based on authentic values; self‑sacrifice by prioritizing collective interests; revolutionary spirit characterized by conscious resistance to domination and steadfast perseverance; and courage in undertaking critical responsibilities. This management style, which integrates Jihadi pragmatism with adherence to Islamic principles, mobilizes committed human capital and paves the way for the realization of a new Islamic civilization and the comprehensive advancement of the system.

کلیدواژه‌ها English

Jihadi Management
Discourse
New Islamic Civilization
Islamic Revolution
Community‑Centered Approach
قرآن کریم.
آئینی، محمدامین، و موسوی، سید نجم­الدین (1400). ارائه مدل مفهومی مدیریت جهادی؛ مبتنی­بر متن بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی. مدیریت سرمایه انسانی دفاعی، 1(1)، 91-124.
بوداقی، حسین، و شادی، سمیرا (1394). ابعاد، شاخص‌ها و مؤلفه‌های مدیریت جهادی در فرهنگ غدیر (ص 1-25). در مجموعه مقالات سومین همایش بین‌المللی فرهنگ غدیر الگوی مدیریت جهادی. سازمان بسیج اساتید استان آذربایجان شرقی.
بهشت‌آئین، مهدی (1400). مدیریت جهادی اسلامی و بهره­وری عملکرد فرصت‌ها و چالش‌ها. رویکردهای پژوهشی نوین در مدیریت و حسابداری، 5(82)، 59-31.
بهمنی، محمدرضا (1393). تمدن نوین اسلامی در اندیشه آیت‌الله خامنه‌ای (چیستی و چگونگی تکامل تمدنی جمهوری اسلامی ایران). نقد و نظر، 19(74)، 198-237.
بیانات آیت‌الله خامنه‌ای، دسترسی در: https://farsi.khamenei.ir/
پروری، پیمان (1398). خوانشی نو از روش پدیدارشناسی؛ بنیان‌های فلسفی، رویکردها و چارچوب اجرای تحقیق پدیدارشناسی. مطالعات جامعه‌شناسی، 12(44)، 87-106. doi: 10.30495/jss.2019.669587
پیشوا، سید احسان، و حسینی، سید عظیم (1400). تطابق سیره شهید چمران در مدیریت جهادی با شاخص‌های تمدن اسلامی. رهیافت‌های نوین در مدیریت جهادی و حکمرانی اسلامی، 1(3)، 68-79.
تولایی، روح‌الله، و صباغی، زهرا (1394). طراحی الگوی مفهومی توسعه مدیریت جهادی با استفاده از ترکیب روش سیستم‌های نرم و نگاشت شناختی. بهبود مدیریت،9(28)، 121-145.
چهاردولی، عباس، و هرمزی­زاده، ایمان (1398). ارائه مدل مناسب مدیریت جهادی، مبتنی­بر تفکر بسیجی. مطالعات راهبردی بسیج، 22(84)، 5-24.
حاتمی، ناصر (1402). بررسی سبک مدیریت جهادی با تمرکز بر نقش جوانان در بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی. کنفرانس بین‌المللی مدیریت، گردشگری و تکنولوژی، 6(6)، 324-308.
حسنی­نیک، محمدعلی، و مختاریان­پور، مجید (۱۳۹۷). عقلانیت مدیریت جهادی. مدیریت اسلامی، ۲۶ (۴)، ۷۹-۱۰۶.
خالقی، علی (1396). گفتمان انقلاب اسلامی و مسائل و چالش‌های فراروی آن. سیاست­پژوهی ایرانی، 4(11)، 7-21.
خزایی، داود، افجه‌ای، سید علی­اکبر، خاشعی، وحید، و فربهی، احمد (۱۳۹۸). الگوی نظری مدیریت جهادی با استفاده از سخنان امیرالمؤمنین (ع) در نهج البلاغه. پژوهشنامه نهج البلاغه. 7(۲۷)،1-۲۴.doi: 10.22084/nahj.2019.16262.2036
رهبر، محمدتقی، و فروزان، محمدحسین (1399). مبانی نظری و عملی تمدن نوین اسلامی. تهران، موزه هنرهای اسلامی.
زارع، ساسان (۱۳۹۴). مدیریت جهادی؛ مدیریتی برخاسته از فرهنگ جهادی. اندیشه و راهبرد، 4(14-15)، ۶۹.
زکوی، علی‌اصغر (1402). مدیریت جهادی در راستای ایجاد تمدن نوین اسلامی-ایرانی، با الهام از حماسه حسینی (ع). الهیات قرآنی، 11(20)، 33-51.
سلطانی، محمدرضا (1394). مدیریت جهادی؛ چالش‌ها و الزامات. مدیریت اسلامی، 22(2)، 9-39.
صالحی، خادم‌حسین (1397). گفتمان انقلاب اسلامی (ص 1050-1074). مقاله ارائه‌شده در همایش بین‌المللی بازخوانی آثار علمی و فرهنگی انقلاب اسلامی ایران. جامعه المصطفی العالمیه.
طاهری اطاقسرا، سیده کوثر (1400). تبیین مدیریت جهادی با تکیه بر تمدن اسلامی در سازمان‌ها (ص 1-8). مقاله ارائه‌شده در هفتمین کنفرانس ملی مطالعات مدیریت در علوم انسانی. موسسه آموزش عالی ادیب مازندران.
فرهادی، علی، فرهادی، حسن، کبودخانی، معصومه، و غلامی، معصومه (1398). شاخص‌های فرماندهی و مدیریت جهادی مبتنیبر فرمایشات مقام معظم رهبری (مدظله‌العالی) (ص 1-24). مقاله ارائه‌شده در همایش «گام دوم انقلاب؛ پیشران‌ها، چالش‌ها و الزامات تحقق در نیروی هوایی ارتش. دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری.
مرادی، حسن، و فیروزآبادی، سید حسن (۱۳۹۵.) دکترین و اهداف مدیریت جهادی از دیدگاه مقام معظم رهبری (مدظله‌العالی). مطالعات قدرت نرم، سال ۶ (15)، 160-191.
مرتضوی، مهدی، و زارع­پور نصیرآبادی، فضل­الله (1391). فرهنگ‌ سازمانی جهادی؛ عامل کلیدی مدیریت جهادی. مهندسی فرهنگی، شماره 71-72.
مظفری، محمدمهدی، و محمدی، بهنام (1395). مؤلفه‌های مدیریت جهادی در سازمان جهادی۱-۸). مقاله ارائه‌شده در دومین همایش ملی پژوهش های نوین در حوزه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی ایران. دانشگاه بین المللی امام خمینی قزوین.
موسی­زاده، زهره، کشاورز، سوسن، و مقدم، فرشته (۱۳۹۷). کاربست مؤلفه‌های مدیریت جهادی در سازمان‌های آموزشی. علوم تربیتی از دیدگاه اسلام، 6(11)، ۵-۲۷. doi:  10.30497/edus.2018.71393
نادری­فر، علیرضا، پورکیانی، مسعود، زاینده‌رودی، محسن، و شیخی، ایوب (1398). شاخص‌های مدیریت جهادی. خط­مشی­گذاری عمومی در مدیریت، 10(34)، 87-103.
نظام‌آبادی، دانیال، فضل‌اللهی، سیف‌الله، و ویسی، غلامرضا (1402). مدیریت جهادی به­عنوان مدیریتی کارآمد و مبتنی­بر فرهنگ اسلامی (مفاهیم، ویژگی‌های متمایز و مؤلفه‌ها). مطالعات سیاسی-اجتماعی تاریخ و فرهنگ ایران، 2(2)، 148-170.
الویری، محسن، و کریم­زاده سورشجانی، شهناز (1401). تمدن نوین اسلامی و ویژگی‌های زبان تمدن­ساز. مطالعات بنیادین تمدن نوین اسلامی، 5(2)، 35-64. doi: 10.22070/nic.2023.15151.1126
هاشم، فاطمه، تیموری، عزیزه، و متقیان، نفیسه (1384). دانش­محوری(ص ۱-57). مقاله ارائه‌شده پنجمین همایش مراکز تحقیق و توسعه صنایع و معادن. انجمن مراکز تحقیق و توسعه صنایع و معادن.

  • تاریخ دریافت 31 اردیبهشت 1404
  • تاریخ بازنگری 01 تیر 1404
  • تاریخ پذیرش 23 تیر 1404