مطالعات سیاسی تمدن نوین اسلامی

مطالعات سیاسی تمدن نوین اسلامی

بررسی موانع حرکت اقتصادی تمدن نوین اسلامی از منظر آیت الله خامنه ای

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار گروه فقه و حقوق اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 دانش آموخته دکتری تاریخ و تمدن ملل اسلامی، دانشکده علوم انسانی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران
3 استادیار گروه تاریخ اسلام، مجتمع تاریخ و سیره، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران
چکیده
شناخت موانع حرکت اقتصادی یکی از الزامات ایجاد تمدن نوین اسلامی است. چیستی این موانع از دیدگاه آیت الله خامنه­ای پرسش این مقاله است. برای پاسخ به این سوال از روش توصیفی، تحلیلی و چهارچوب نظری «ارکان شش‌گانه حرکت» استفاده گردید. یافته‌های مقاله در شش بخش قابل دسته بندی است. 1ـ موانع مرتبط با مبدأ و شروع حرکت اقتصادی مانند؛ وابستگی اقتصادی، تک محصولی بودن و دولتی بودن اقتصاد.2ـ موانع مرتبط با موضوع و محتوای حرکت اقتصادی مانند؛ نبود دانش اقتصاد اسلامی، اقتصاد ناسالم و اثرات منفی آن. 3ـ موانع مرتبط با فاعل و نظام فاعلی حرکت اقتصادی مانند: نداشتن انگیزه تمدنی و روحیه جهادی، و حضور کمرنگ مردم در اقتصاد.4ـ موانع مرتبط با مسافت و محیط حرکت اقتصادی؛ مانند بی‌توجهی به فرآیندهای شش‌گانه حرکت اقتصادی، بی توجهی به نقشه راه و ابهام در مسیر حرکت اقتصادی، بی توجهی به گفتمان سازی حرکت اقتصادی 5ـ موانع مرتبط با زمان(فرصت‌ها و چالش‌های) حرکت اقتصادی مانند: فقدان شناخت معقول از گذشته، نداشتن شناخت درست از موقعیت کنونی، فقدان درک آینده نگرانه. 6ـ موانع مرتبط با مقصد و غایت حرکت اقتصادی مانند؛ بی‌توجهی به ساختارهای متناسب با تمدن نوین اسلامی و بی‌توجهی به حیات طیبه تحقق یافته در تمدن اسلامی.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Examining the Obstacles to the Economic Movement of the New Islamic Civilization From the Perspective of Ayatollah Khamenei

نویسندگان English

Seyed Mohammad, Hosseini 1
Abolghasem Azimi 2
Mohammad Dashti, 3
1 Associate Professor, Department of Fiqh and Islamic Law, Faculty of Theology and Islamic Studies, University of Tehran, Tehran, Iran
2 PhD in History and Civilization of Islamic Nations, Faculty of Humanities, Qom Branch, Islamic Azad University, Qom, Iran
3 Assistant Professor of Islamic History Department, History and Life Complex, Al-Mustafa Al-Alamiya Community, Qom, Iran
چکیده English

Knowing the obstacles to economic movement is one of the requirements for creating a new Islamic civilization. What are these obstacles from Ayatollah Khamenei's point of view is the question of this article. To answer this question, the descriptive, analytical and theoretical framework of "Six Elements of Movement" was used. The findings of the article can be categorized into six sections. 1- Obstacles related to the origin and start of economic movement such as; Economic dependence, single product and state-owned economy. 2- Obstacles related to the topic and content of economic movement such as; Lack of Islamic economic knowledge, unhealthy economy and its negative effects. 3- Obstacles related to the subject and the subject system of economic movement, such as: lack of civilizational motivation and jihadist spirit, and the weak presence of people in the economy. 4- Obstacles related to the distance and environment of economic movement; Such as neglecting the six processes of economic movement, neglecting the road map and ambiguity in the path of economic movement, neglecting the discourse of economic movement 5- Obstacles related to time (opportunities and challenges) of economic movement such as: lack of reasonable knowledge of the past, lack of correct knowledge From the current situation, the lack of understanding of the future. 6- Obstacles related to the destination and purpose of the economic movement such as; Ignoring the structures appropriate to modern Islamic civilization and ignoring the good life realized in Islamic civilization.

کلیدواژه‌ها English

New Islamic Civilization
Economic Obstacles
Economic Movement
Supreme Leader
قرآن کریم
نهج البلاغه، ترجمۀ محمد دشتی.
اشیری، سعید (1393). مطالبات اقتصادی در گفتمان مقام معظم رهبری. تهران، مؤسسۀ فرهنگی هنری شهید آوینی.
امینی، علی (1377). خاطرات علی امینی. به کوشش یعقوب توکلی. تهران، دفتر ادبیات انقلاب اسلامی.
بیانات آیت الله خامنه ‎ای، دسترسی در: https://farsi.khamenei.ir
پژوهش گروهی جامی (1371). گذشته چراغ راه آینده است. تهران، نیلوفر.
پیغامی، عادل (1395). درسگفتارهای اقتصاد مقاومتی: تبیین نظریۀ اقتصاد مقاومتی مبتنی بر اندیشۀ اقتصادی رهبر معظم انقلاب. تهران، بسیج دانشجویی دانشگاه امام صادق، سدید.
تمیمی آمدی، عبدالواحد بن محمد (1429). غرر الحکم و درر الکلم. قم، دارالکتاب الاسلامی.
جعفری، محمدتقی (1359). ترجمه و تفسیر نهج البلاغه. تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
جعفری، محمدتقی (1401). فلسفۀ تاریخ و تمدن. قم، ارمغان طوبی.
جمعی از محققین (1392). جهاد اقتصادی: چیستی، اهداف و الزامات جهاد اقتصادی در بیانات حضرت آیت الله العظمی خامنه ای. تهران، انقلاب اسلامی.
حرّ عاملی، محمدبن‎حسن (1403ق). وسائل الشیعه. بیروت، دار إحیاء التراث العربی.
حلبی، علی اصغر (1398). تمدن نوین اسلامی؛ چالشها و راهبردها. تهران.
حیدری تفرشی (1391). جهاد اقتصادی، تهران، دانشگاه آزاد اسلامی.
خامنه ‎ای، سیدعلی (1393). اقتصاد مقاومتی. تهران، شهید کاظمی.
خامنه ‎ای، سیدعلی (1394). انسان 250ساله. تهران، مؤسسۀ فرهنگی ایمان جهادی.
خامنه ‎ای، سیدعلی (1401). نخبگان و تمدنسازی اسلامی، قم، تراث.
سیمیاری، محمدرضا (1399). مدیریت مالی شخصی (سبک تخصیص منابع مالی شخصی مبتنی بر بیانات مقام معظم رهبری). تهران، دانشگاه جامع امام حسین.
شیروانی، علی (1375). ترجمه و شرح بدایۀالحکمه. قم، دفتر تبلیغات اسلامی.
طباطبایی، سیدمحمدحسین (1379). اصول فلسفه و روش رئالیسم، تهران، صدرا.
عابدینی، ناصر (1398). افق نویدبخش (اقتصاد مقاومتی، سیاست‎ها و انتظارات در بیانات مقام معظم رهبری (16/6/1389 تا 22/11/1397). تهران، سروش.
عبدالملکی، حجت الله (1397). اقتصاد مقاومتی (درآمدی بر مبانی، سیاست‎ها و برنامۀ عمل)، تهران، سدید.
عیوضی، غلامحسین (1390). جهاد اقتصادی در اندیشۀ مقام معظم رهبریK. تهران، مرکز پژوهش‎های اسلامی صداوسیما.
فردوست، حسین (1371). ظهور و سقوط سلطنت پهلوی. تهران، اطلاعات.
کلینی، محمدبن یعقوب (1405ق). اصول کافی. بیروت، دارالأضواء.
مجلسی، محمدباقر (1403ق). بحارالانوار. بیروت، دارالأضواء.
مصباح یزدی، محمدتقی (1378). آموزش فلسفه. تهران، بین‎الملل.
مطهری، مرتضی (1396). حرکت و زمان در فلسفۀ اسلامی. تهران، صدرا.
مهدی شهابی (1400). شرح نهایۀالحکمه. قم، مؤلف.
نراقی، ملامهدی (1390). جامع السعادات. (کریم فیضی، مترجم). قم، قائم آل محمد.
دوره 3، شماره 6
اسفند 1402
صفحه 190-220

  • تاریخ دریافت 12 بهمن 1402
  • تاریخ بازنگری 21 اسفند 1402
  • تاریخ پذیرش 25 اسفند 1402