مطالعات سیاسی تمدن نوین اسلامی

مطالعات سیاسی تمدن نوین اسلامی

چالش‌های فراروی مبانی تمدن غرب از دیدگاه غرب

نوع مقاله : مقاله ترویجی

نویسندگان
1 استادیار گروه معارف اسلامی، دانشگاه علوم پزشکی البرز، کرج، ایران
2 استادیار گروه معارف اسلامی، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران
چکیده
درحالی‎که اندیشمندان غربی، با تأکید بر نظریات خطی و نظریۀ «تطور انواع» داروین، معتقد بودند روح کلی حاکم بر جهانیان توانسته به حداکثر ترقی خود برسد و بشر سعادتمند عصر مدرن -به‎عنوان ظاهر این روح- به خودآگاهی رسیده است و حتی فوکویاما لیبرال‎دمکراسی را سرنوشت محتوم جوامع بشری می‎داند، اما به‎مرور چالش‎های فراروی تمدن غرب آشکار شد و حتی افرادی چون اشپنگلر، با تمرکز بر سیر دَوَرانی تاریخ، برای تمدن‎ غرب اضمحلال و فروپاشی پیش‎بینی کردند! سؤال اصلی این پژوهش آن است که: چه بر سر تمدن غرب آمده که اندیشمندان غربی آن را پروژه‎ای ناتمام توصیف کرده و درصدد تحول در مبانی فکری خود برآمده‎اند؟ این مقاله بر آن است که این مبانی را برشمرده و چالش‎های فراروی آن‎ها را بررسی کند. نوع این مطالعه توصیفی-تحلیلی بوده و با روش کتابخانه‎ای صورت گرفته است. یافته‎های پژوهش نشان می‎دهد بسیاری از چالش‎های تمدن غرب ریشه در مبانی نظری این تمدن دارد. اومانیسم، سکولاریسم، عقل‎گرایی و علم‎گرایی -که مبانی لیبرال‎دمکراسی هستند- موجب بروز چالش‎های جدی در تمدن غرب شده است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Western civilization, humanism, secularism, rationalism, scientism, liberal democracy.

نویسندگان English

Seyed Ali Asghra Mirkhalili 1
Rahmatolah Joghatayi 1
Seyed Javad Mirkhalili 2
1 Assistant Professor, Department of Islamic Studies, Alborz University of Medical Sciences, Karaj, Iran
2 Assistant Professor, Department of Islamic Studies, Amir Kabir University of Technology, Tehran, Iran
چکیده English

While Western thinkers, emphasizing linear theories and Darwin's "evolution of species" theory, believed that the general spirit that governs the world has reached its maximum development and the happy human being of the modern era has reached self-awareness as the manifestation of this spirit. Even Fukuyama considers liberal democracy to be the inevitable fate of human societies, but the challenges facing Western civilization became apparent over time, and even people like Spengler, focusing on the cyclical course of history, predicted the decline and collapse of Western civilization. ! The main question of this research is: What happened to Western civilization that Western thinkers described as an unfinished project and tried to change their intellectual foundations? This article aims to enumerate these bases and examine the challenges facing them. The type of this study is descriptive-analytical and it was done with a library method. The findings of the research show that many of the challenges of Western civilization are rooted in the theoretical foundations of this civilization. Humanism, secularism, rationalism and scientism - which are the foundations of liberal democracy - have caused serious challenges in Western civilization.The main question of the current research is: What happened to a civilization that was once moving towards progress and development with increasing speed, that now it is described as an unfinished project and they tried to change their intellectual foundations.
It seems that the emergence of challenges and crises in humanism, secularism, rationalism, scientism as the foundations of liberal-democracy has caused serious challenges in Western civilization. Therefore, the above article tries to enumerate these foundations and components and examine the challenges facing them. The type of this study is descriptive-analytical which was conducted using the library method.

کلیدواژه‌ها English

Western civilization
humanism
secularism
rationalism
scientism
امام جمعه زاده، جواد؛ و روحانی، حسین (۱۳۹۰). واکاوی مبانی فلسفی غرب در هندسه معرفتی رضا داوری اردکانی. متافیزیک، ۳(۹-۱۰)، ۹۵-۱۰۸.
‫بیگدلی، عطاء الله؛ و همکاران (۱۳۹۱). گفتارهایی در زمانه شناسی. تهران، دانشگاه امام صادق (ع).
‫حکاک، سیدمحمد (۱۳۸۰). تحقیق در آراء معرفتی هیوم. تهران، مشکوة.
‫داوری اردکانی، رضا (۱۳۷۹الف‌). اتوپی و عصر جدید. تهران، ساقی.
‫داوری اردکانی، رضا (۱۳۸۰). تمدن و تفکر غربی. تهران، ساقی.
‫داوری اردکانی، رضا (۱۳۸۷). عقل و زمانه؛ گفتوگوها. تهران، سخن.
‫داوری اردکانی، رضا (۱۳۶۷). فلسفه در بحران. تهران، امیرکبیر.
‫داوری اردکانی، رضا (۱۳۷۹ب‌). نظری به عالم متجدد غربی. مطالعات فرهنگ - ارتباطات، ۵(۳-۴)، ۱-۱۲.
‫داوری اردکانی، رضا (۱۳۵۷). وضع کنونی تفکر در ایران. تهران، سروش.
‫دلاوری، رضا (۱۳۷۵). پرسش و پاسخ؛ پست مدرنیسم یعنی چه؟. روش شناسی علوم انسانی، ۲(۶)، ۷۴-۸۲.
‫راستی‌تبار، سیدرحیم، صالحی، سیدمحمدحسین؛ و رضایی، رحمت‌الله (۱۳۹۳). سکولاریسم از ظهور تا سقوط. قم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
‫رینگر، رابرت جی (۱۳۶۵). فروپاشی تمدن غرب (احمد تقی‌پور، مترجم). تهران، رسام.
‫زرشناس، شهریار (۱۳۹۳الف‌). آغاز یک پایان. تهران، تسنیم.
‫زرشناس، شهریار (۱۳۹۳ب‌). تولد غرب مدرن. تهران، تسنیم.
‫زرشناس، شهریار (۱۳۸۳). مبانی نظری غرب مدرن. تهران، کتاب صبح.
‫شریعتی، علی (۱۳۹۴). ویژگیهای قرون جدید. تهران، چاپخش.
‫طاهرزاده، اصغر (۱۳۸۸). علل تزلزل تمدن غرب. اصفهان، لب المیزان.
‫غرویان، محسن، و ذبیحی، بیژن (۱۳۸۲). دموکراسی - مجله معرفت. معرفت، ۱۲(۶۴)، ۱۱۳-۱۱۸.
‫کرد فیروزجایی، یار علی (۱۳۸۲). سیر تکوین انسان مداری در فلسفه غرب. معرفت، ۱۲(۶۹)، ۱۰۶-۱۱۸.
‫کرمی‌قهی، محمدتقی، رهدار، احمد؛ بابایی، حبیب اله؛ و خراسانی، رضا (۱۳۸۸). جستاری نظری در باب تمدن. قم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
‫گنون، رنه (۱۳۷۸). بحران دنیای متجدد. (ضیاءالدین دهشیری، مترجم). تهران، امیرکبیر.
‫گنون، رنه (بی‌تا). سیطرۀ کمیت و علائم آخرالزمان. (علی‌محمد کاردان، مترجم). تهران، مرکز نشر دانشگاهی.
‫مددپور، محمد (۱۳۷۴). تفکری دیگر. تهران، مرکز مطالعات شرقی فرهنگ و هنر.
‫مصلح، علی اصغر (۱۳۷۶). تمهیداتی برای «غرب شناسی». فرهنگ، ۱۰(۲۴)، ۶۱-۷۸.
‫مطهری، مرتضی (۱۳۶۲). فلسفه تاریخ. تهران، صدرا.
‫نصر، سیدحسین (۱۳۸۵). اسلام و تنگناهای انسان متجدد. (انشاء‌الله رحمتی، مترجم). قم، سهروردی.
‫نیچه، فردریش (۱۳۸۵). حکمت شادان. (سعید کامران و حامد فولادوند و جمال آل احمد، مترجمان). تهران، جامی.
‫هوسرل، ادموند (۱۳۸۲). فلسفه و بحران غرب. (رضا داوری، محمدرضا جوزی، و پرویز ضیاء‌شهابی، مترجمان). تهران، هرمس.
Anderson, charls. (1998) The Postmodern Cultureed. Fontana press.
دوره 3، شماره 6
اسفند 1402
صفحه 250-274

  • تاریخ دریافت 29 دی 1402
  • تاریخ بازنگری 17 بهمن 1402
  • تاریخ پذیرش 24 بهمن 1402