مطالعات سیاسی تمدن نوین اسلامی

مطالعات سیاسی تمدن نوین اسلامی

بایسته‌های کنشگری تمدنی با تأکید بر بیانات شهید آیت‌الله خامنه‌ای (ره)

نوع مقاله : مقاله ترویجی

نویسنده
استادیار گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی، دانشگاه سید جمال الدین اسدآبادی، دانشکده علوم انسانی، اسدآباد، ایران
چکیده
از الزامات تمدن‌سازی نوین اسلامی، کنشگری تمدنی و تناسب رفتارهای فردی و اجتماعی با آن است. همسویی رفتارهای فردی و اجتماعی با قواعد اسلامی و تمدنی، یک ضرورت است و التزام عملی به آن، گامی بلند در جهت شکل‌گیری تمدن نوین اسلامی تلقی می‌شود. براین‌پایه، پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی، الزامات رفتاری در چهار رکن تمدنی -سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی- را کاوید. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که در حوزه سیاسی، «پی‌ریزی قوانین اسلامی»، «ایجاد امنیت» و «ایجاد عدالت»، سه وظیفه مهم حاکمیتی و در مقابل «پشتیبانی از نظام اسلامی»، «تمکین از قوانین اسلامی» و «نظارت و مطالبه‌گری» سه وظیفه مهم مردمی است. در حوزه اقتصادی، کنش‌های رفتاری باید با سه کلان‌محور «کار و تلاش»، «صبر و استقامت اقتصادی» و «دوری از مفاسد اقتصادی»، همسویی داشته باشد. «تقید دینی و معنوی»، «پایبندی به اصول اخلاقی»، «علم‌گرایی» و «سبک زندگی اسلامی-ایرانی» نیز چهار مقوله اساسی است که باید در نظام فرهنگی موردتوجه قرار بگیرد. «وحدت ملی و انسجام اسلامی»، «تعامل ایثارگرانه» و «مسئولیت‌پذیری» نیز سه محور کلی در حوزه اجتماعی است که پایبندی آحاد جامعه اسلامی به آن‌ها، مسیر پایه‌ریزی تمدن نوین اسلامی را تا حدود زیادی هموار می‌سازد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The Necessities of Civilizational Activism with Emphasis on Shahid Ayatollah Khamenei's Statements

نویسنده English

Mohammad Mohammadifar
Assistant Professor, Department of History and Civilization of Islamic Nations, Seyyed Jamaluddin Asadabadi University, Faculty of Humanities, Asadabad, Iran
چکیده English

One of the requirements of the new Islamic civilization is civilizational activism and the proportionality of individual and social behaviors with it. Alignment of individual and social behaviors with Islamic and civilizational rules is a necessity, and practical commitment to it is considered a big step towards the formation of a new Islamic civilization. On this basis, the present study, using a descriptive-analytical method, explores the behavioral requirements in the four pillars of civilization - political, economic, cultural and social. The results of the study show that in the political sphere, "establishing Islamic laws", "creating security" and "creating justice" are three important tasks of governance, while "supporting the Islamic system", "obeying Islamic laws" and "supervision and demanding" are three important tasks of the people. In the economic sphere, behavioral actions must be aligned with the three macro-axis of "work and effort", "economic patience and perseverance" and "avoiding economic corruption". "Religious and spiritual commitment", "adherence to moral principles", "scientism" and "Islamic-Iranian lifestyle" are also four basic categories that must be considered in the cultural system. "National unity and Islamic cohesion", "sacrificing interaction" and "responsibility" are also three general axes in the social sphere, the adherence of the members of the Islamic society to which will pave the way for the establishment of a new Islamic civilization to a great extent.

کلیدواژه‌ها English

Political Requirements
Economic Requirements
Cultural Requirements
Social Requirements
New Islamic Civilization
قرآن کریم.
ابن­شعبه حرانی، حسن بن علی (1363). تحف العقول. (علی‌اکبر غفاری، مصحح). قم، جامعه مدرسین.
اسکندری، محمد (1378). نگاهی به مفهوم سیاست. روش‌شناسی علوم انسانی، 5(21)، 84-113.
ایمان، محمدتقی، و کلاته ساداتی، احمد (1393). روششناسی علوم انسانی نزد اندیشمندان مسلمان (ارائه مدلی روششناختی از علم اسلامی). قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
آشوری، داریوش (1379). تعریفها و مفهوم فرهنگ. تهران، آگاه.
بیانات آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات. دسترسی در: https://farsi.khamenei.ir.
بیرو، آلن (1380). فرهنگ علوم اجتماعی. (باقر ساروخانی، مترجم). تهران، کیهان.
تمیمی، عبدالواحد بن محمد (1410ق). غرر الحکم و درر الکلم. قم، دارالکتاب الاسلامی.
توین­بی، آرنولد جوزف (1376). بررسی تاریخ تمدن. (محمدحسین آریا، مترجم). تهران، امیرکبیر.
جوادی آملی، عبدالله (1391). گستره دین. قم، اسراء.
دورانت، ویل (1337). تاریخ تمدن. (احمد آرام، مترجم). تهران، اقبال.
رحیم‌پور ازغدی، حسن (1397). امت اسلامی. تهران، انقلاب اسلامی.
سالاریان، شاهرخ، اصفهانی، سیدعبدالله، و شفیق اسکی، محمد (1398). بایسته‌های مهندسی فرهنگ در جامعه از منظر قرآن با تأکید بر نقش فرهنگ ایثار. شاهد اندیشه، 1(1)، 139-175.
سلطان­محمدی، حسین (1382). نظریهها و سیاستهای اقتصادی از منظر خواجه نصیرالدین طوسی. معرفت، 12(66)، 94-105.
شایان­مهر، علیرضا (1377). دائرة‌المعارف تطبیقی علوم اجتماعی. تهران، کیهان.
شجاعی، محمدصادق (1388). درآمدی بر روانشناسی تنظیم رفتار از دیدگاه اسلامی. قم، دارالحدیث.
طباطبایی، محمدحسین (1374). المیزان فی تفسیر القرآن. (محمدباقر موسوی همدانی، مترجم). قم، دفتر انتشارات اسلامی.
طبرسی، حسن بن فضل (1412ق). مکارم الاخلاق. قم، الشریف الرضی.
فیض کاشانی، ملا محسن (1387). محجة البیضاء. مشهد، آستان قدس رضوی.
فیضی، مجتبی. (1392). درآمدی بر سبک زندگی اسلامی. معرفت، ۲۲(۱۸۵)، 2742.
کرام­الدینی، محمد (1397). رفتارشناسی. تهران، فاطمی.
کلینی، محمد بن یعقوب (1407ق). الکافی. تهران، دارالکتب الاسلامیه.
کوئن، بروس (1383). درآمدی به جامعه‌شناسی. (محسن ثلاثی، مترجم). تهران، توتیا.
گی روشه (1389). مقدمه‌ای بر جامعه‌شناسی عمومی. (هما زنجانی­زاده، مترجم). تهران، سمت.
گیدنز، آنتونی (1387). جامعه‌شناسی. (حسن چاوشیان، مترجم). نشرنی.
مطهری، مرتضی (1390). مجموعه آثار. تهران، صدرا.
معین، محمد (1364). فرهنگ فارسی. تهران، امیرکبیر.
موسوی خمینی، سیدروح‌الله (1385). صحیفه امام. تهران، مؤسسه نشر و تنظیم آثار امام خمینی (ره).
نوری، حسین بن محمدتقی (1408ق). مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل. قم، مؤسسه آل­البیت (ع).
 
Carroll, Ray (1998). A Model for Ethical Education in Accounting. In Ethical Issues in Accounting. Routledge.
Swedberg, Richard (2010). A Note on Civilizations and Economies. European Journal of Social Theory, 13(1), 15–30.

  • تاریخ دریافت 19 فروردین 1404
  • تاریخ بازنگری 05 خرداد 1404
  • تاریخ پذیرش 26 تیر 1404