مطالعات سیاسی تمدن نوین اسلامی

مطالعات سیاسی تمدن نوین اسلامی

تحلیل شاخص‌های تمدن نوین اسلامی در اندیشه شهید آیت‌الله‌ خامنه‌ای (ره) با تأکید بر آیات قرآن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری کلام اسلامی، دانشکده الهیات و علوم اسلامی،دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
2 دانشیار گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکده الهیات و علوم اسلامی،دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
چکیده
شکل‌گیری تمدن در صدر اسلام و تداوم آن در عصر حاضر به‌طور اساسی بر مبنای نبوت، امامت و ولایت استوار بوده است. یکی از موضوعات کلیدی در تمدن نوین اسلامی، «شاخص‌های» آن است که در سال‌های اخیر توسط شهید آیت‌الله خامنه‌ای (ره) مورد توجه قرار گرفته است. این پژوهش به بررسی و تحلیل شاخص‌های تحقق تمدن نوین اسلامی در اندیشه شهید آیت‌الله خامنه‌ای و استخراج بیانات و مبانی قرآنی مرتبط با آن می‌پردازد. این پژوهش با روش تحلیل محتوای بیانات ایشان انجام شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد بیانات شهید آیت‌الله خامنه‌ای به‌طور عمیق وکلان‌نگرانه بر اساس مستندات قرآنی استوار است و به مسائل اجتماعی و تمدنی مربوط می‌شود. این پژوهش مدلی را معرفی می‌کند که در آن، 11 شاخص اصلی تمدن نوین اسلامی در اندیشه رهبر شهید انقلاب اسلامی با استناد به 3 مورد از بیانات مرتبط، 3 آیه قرآنی مرتبط با هر شاخص تبیین گشته و برای هر شاخص 4 مصداق تحلیلی استخراج شده که در مجموع 66 مصداق و گزاره تحلیلی را شامل می‌شود. شاخص‌های تمدن نوین اسلامی در اندیشه شهید آیت‌الله خامنه‌ای عبارتنداز: ایمان، مبنا بودن قرآن، خردورزی، علم، مجاهدت، مردم‌سالاری دینی، رفاه و آسایش عمومی، عدالت و پایبندی به اصول اقتصاد اسلامی.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Analysis of the indicators of modern Islamic civilization in the thought of Shahid Imam Khamenei with emphasis on verses

نویسندگان English

Ehsan Karami Chemeh 1
Naser Forouhi 2
Abas Abaszadeh 2
1 PhD Candidate in Islamic Theology (Kalam), Faculty of Theology and Islamic Studies, University of Tabriz, Tabriz, Iran
2 Associate Professor, Department of Philosophy and Islamic Theology (Kalam), Faculty of Theology and Islamic Studies, University of Tabriz, Tabriz, Iran
چکیده English

The formation of civilization in the early period of Islam and its continuation in the contemporary era have fundamentally been grounded in prophethood, imamate, and guardianship (wilayah). One of the key issues in the discourse of the New Islamic Civilization is its “indicators,” which in recent years have received particular attention from Shahid Ayatollah Khamenei (ra). This study examines and analyzes the indicators for the realization of the New Islamic Civilization in the thought of Ayatollah Khamenei and extracts the relevant Qur’anic statements and foundations associated with them. The research employs a content analysis method of his speeches and statements. The findings indicate that Ayatollah Khamenei’s statements are deeply and comprehensively grounded in Qur’anic evidence and are oriented toward social and civilizational issues. The study introduces a model in which eleven principal indicators of the New Islamic Civilization in the thought of the Leader of the Islamic Revolution are identified. For each indicator, three relevant statements and three related Qur’anic verses are presented, and four analytical manifestations are extracted. In total, the model includes sixty-six analytical propositions and examples. The indicators of the New Islamic Civilization in Ayatollah Khamenei’s thought include: faith, the foundational role of the Qur’an, rationality, knowledge, struggle (jihad), religious democracy, public welfare and prosperity, justice, and adherence to the principles of Islamic economics.

کلیدواژه‌ها English

Civilization
New Islamic Civilization
Islamic Revolution
Ayatollah Khamenei
قرآن کریم
نهج البلاغه، ترجمه محمد دشتی.
اکبری، مرتضی، و رضائی، فریدون (1394). واکاوی شاخصه‌های تمدن نوین اسلامی در اندیشه مقام معظم رهبری. مطالعات الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی، 3(5)،  85-108.
باردن، لورنس (1375). تحلیل محتوا. (ملیحه آشتیانی و محمد یمنی‌دوزی، مترجمان). تهران، دانشگاه شهید بهشتی.
برخورداری، طیبه، و سالاری، یاسر،(1399). اندیشه‌های مقام معظم رهبری؛ نقشه راه تحقق تمدن نوین اسلامی، مطالعات قرآنی، 13(44)، 609-640.
بیانات آیت الله خامنه‌ای، دسترسی در : https://farsi.khamenei.ir/speech.
جان احمدی، فاطمه(1388) تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی. تهران، معارف.
جعفری، محمدتقی،(1385). ترجمه و تفسیر نهج البلاغه. تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
دهخدا، علی اکبر(1377). لغت نامه دهخدا، تهران، دانشگاه تهران.
دورانت، ویل (1370)، تاریخ تمدن مشرق زمین، گاهواره تمدن. (احمد آرام، مترجم). تهران، اتنشارات آموزش انقلاب اسلامی.
رفیع‌پور، فرامرز(1384). تکنیک‌های خاص تحقیق در علوم اجتماعی. تهران، سهامی انتشار.
زرین کوب، عبدالحسین(1384). کارنامه اسلام . تهران: انتشارات امیرکبیر.
زمانی محجوب، حبیب (1401).  مؤلفه‌ها و شاخص‌های تمدن نوین اسلامی از دیدگاه آیت‌الله خامنه‌ای. مطالعات سیاسی تمدن نوین اسلامی، 2(4)، 153-183. dor: 20.1001.1.37952538.1401.2.4.7.8
فرزندوحی، جمال، و احمدی، فاطمه (1399). شاخصه ها و ویژگی های تمدن اسلامی در آیات و روایات. علم و تمدن در اسلام، 2(5)، 98-113.
کردفیروزجائی، اسداله(1399). بازشناسی و تحلیل پیش انگاره های تحقق تمدن نوین اسلامی با رویکرد کلامی با تأکید بر اندیشه امام خامنه‌ای. مطالعات بنیادین تمدن نوین اسلامی، 3(5)، 305-328. doi: 10.22070/nic.2021.13644.1049
کیپندروف،کلوس(1378). تحلیل محتوا: مبانی روش شناسی. (هوشنگ نایی، مترجم). تهران. روش.
ولایتی، علی اکبر(1387). پویایی فرهنگ و تمدن اسلام و ایران. تهران، وزارت امور خارجه.

  • تاریخ دریافت 20 مهر 1404
  • تاریخ بازنگری 04 آذر 1404
  • تاریخ پذیرش 26 آذر 1404