مطالعات سیاسی تمدن نوین اسلامی

مطالعات سیاسی تمدن نوین اسلامی

فراترکیب پیشران‌های توسعه سیاسی در مناطق چند قومی ایران بسترساز تمدن نوین اسلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری رشته علوم سیاسی گرایش جامعه شناسی سیاسی، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 دانشیار گروه علوم سیاسی، دانشکده علوم سیاسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 استادیار گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
چکیده
تنوع قومی و نحوه تعامل نهاد دولت با تکثر فرهنگی از دیرباز به عنوان یکی از مسائل اصلی جامعه­ی ایرانی مطرح بوده است. پژوهش حاضر در تلاش است تا با روش فراترکیب به شناسایی پیشران­های توسعه سیاسی در مناطق چندقومی ایران به عنوان بسترساز تمدن نوین اسلامی بپردازد. جستجو در پایگاه semantic scholar با کلید واژه های"توسعه سیاسی"، "توسعه قومی" و"قومیت" نشان داد که تعداد 356 مطالعه­ی معتبر منتشر شده در مجلات علمی کشور وجود دارد. براساس پروتکل Prisma، تعداد 66 مقاله علمی جهت انجام فراترکیب با استفاده از نرم افزار maxqda12 در سبد تحلیل قرار گرفتند. یافته­های حاصل از مطالعات مبنا مبتنی بر ‌مولفه‌های سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، تاریخی و جغرافیایی بود. براین اساس پیشران­های توسعه­ی سیاسی در مناطق چندقومی ایران شامل نوزده بعد و 48 شاخص بود. همچنین پیشران‌های توسعه سیاسی برای ساخت تمدن نوین اسلامی در اندیشه مقام معظم رهبری  شامل سیزده بعد و  25 شاخص بودند. با بررسی این شاخص‎ها در  مولفه‌های مختلف، فراترکیب «مدارا، عدالت و همگرایی سیاسی با تاکید بر هویت اسلامی ایرانی» به عنوان  پیشران‌ توسعه سیاسی در  مناطق چندقومی ایران عنوان گردید و  کارویژه آن در «بصیرت‌افزایی سیاسی و حکمرانی مطلوب اسلامی با احترام به اصل وحدت در کثرت» بیان شد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The mixture and combination of propellent of political development in the multi-ethnic areas of Iran is the foundation of the modern Islamic civilization

نویسندگان English

Mohammad Razavi Garegeshlag 1
Mojtaba Maghsoudi 2
Ehsan Shakeri Khoei 3
1 PhD student in Political Science, Political Sociology major, Faculty of Law, Theology and Political Science, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 Associate Professor, Department of Political Science, Faculty of Political Science, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
3 Assistant Professor, Department of Political Science and International Relations, Faculty of Law, Theology and Political Science, Tabriz Branch, Islamic Azad University, Tabriz, Iran
چکیده English

Ethnic diversity and the way the state interacts with cultural plurality have long been central issues in Iranian society. This study aims to identify the drivers of political development in Iran’s multi-ethnic regions as a foundation for a new Islamic civilization using a meta-synthesis approach. A search in the Semantic Scholar database using the keywords "political development," "ethnic development," and "ethnicity" revealed 356 valid studies published in reputable academic journals. According to the PRISMA protocol, 66 scientific articles were selected for meta-synthesis, analyzed using MAXQDA 12 software. The findings from the foundational studies were based on political, economic, social, cultural, historical, and geographical components. Accordingly, the drivers of political development in Iran’s multi-ethnic regions included nineteen dimensions and 48 indicators. Additionally, the political development drivers for building a new Islamic civilization, as conceptualized by the Supreme Leader, encompassed thirteen dimensions and 25 indicators. By examining these indicators across various components, the meta-synthesis identified "tolerance, justice, and political convergence with an emphasis on Iranian Islamic identity" as the drivers of political development in Iran’s multi-ethnic regions, with its operational role expressed as "enhancing political insight and optimal Islamic governance while respecting the principle of unity in diversity."

کلیدواژه‌ها English

Political Development
Multi-Ethnic Societies
New Islamic Civilization
Metasyntesis

این مقاله برگرفته از رساله دکتری نویسنده اول با عنوان «الگوی مطلوب توسعه سیاسی در استان آذربایجان غربی با تاکید بر مسائل قومی» می باشد

ابوطالبی، علی (۱۳۷۸). حقوق قومی اقلیت ها و همگرایی. مطالعات ملی، ۱(۱)، ۱۲۹-۱۵۴.
احمدی، حمید (1397). قومیت و قوم گرایی در ایران، افسانه و واقعیت. تهران، نشر نی.
اوفلین، ایان (۱۴۰۱). دمکراسی گفتگویی در جوامع چندقومیتی. (ترجمه رحمن قهرمان‌پور). تهران، تیسا.
ایوبی، حجت‌الله (۱۳۷۷). نقد نظریه‌های غرب‌محور در توسعه سیاسی. مطالعات راهبردی، ۱(۱)، ۴۱-۵۸.
بابایی، حبیب‌اله (1399). تنوع و تمدن در اندیشه اسلامی. قم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
بیانات و سخنرانی‌های آیت‌الله خامنه‌ای، دسترسی در:                                      https://farsi.khamenei.ir
توسلی رکن‌آبادی، مجید، صالح‌زاده، سیروان (۱۳۹۳). مبانی نظری شهروندی چندفرهنگی در اندیشه‌های ویل کیملیکا. رهیافت‌های سیاسی و بین‌الملل، ۵(۳۷)، ۳۳-۶۲.
ربیعی سنگلجی، محمد سعید (۱۳۹۷). بررسی اثرات توسعه سیاسی بر عملکرد امنیت ملی در جمهوری اسلامی ایران. در پنجمین همایش ملی مدیریت و علوم انسانی در ایران. دانشگاه تهران، تیرماه.
زمانی محجوب، حبیب (۱۴۰۱). مولفه‌ها و شاخص‌های تمدن نوین اسلامی از دیدگاه آیت‌الله خامنه‌ای. علمی مطالعات اسلامی تمدن نوین اسلامی، ۲(۴)، ۱۵۳-۱۸۳.
شیخاوندی، داور (۱۳۶۹). زایش و خیزش ملت. تهران، نشر ققنوس.
صالحی­امیری، سیدرضا (1391). انسجام ملی و تنوع فرهنگی. تهران، مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام.
عرفان، امیرمحسن، بیات، علی (1394). آموزه امت اسلامی در قرآن و بازاندیشی در قابلیت‌های فرهنگی و تمدنی آن. در در یدالله حاجی‌زاده و محمدحسین دانشکیا. مجموعه مقالات تاریخ و تمدن اسلامی. (150-175). قم: معارف.
فسندوز، علی هدایت، بیک‌زاد، جعفر، رمضانی، مجتبی، و نژاد ایرانی، فرهاد (1401). واکاوی پیامدهای دانشگاه تمدن‌ساز. مطالعات بنیادین تمدن نوین اسلامی، 5(2)، 127-154.
قوام، عبدالعلی (۱۳۸۲). چالش­های توسعه سیاسی. تهران، نشر قومس.
محمدی ایروانلو، علی، شاکری خوئی، احسان، و ظهیری، صمد (۱۳۹۱). جهانی‌شدن و الزامات سیاست‌های قومی در جمهوری اسلامی ایران. مطالعات سیاسی، ۱۲(۴۷)، ۸۱-۱۰۰.
مقصودی، مجتبی (1381).  تحولات قومی در ایران علل و زمینه‌ها. تهران، تمدن ایرانی.
ناظمی اردکانی، محمد (1387). حکمرانی خوب با رویکرد اسلامی. علوم انسانی، 17(76)، 107-28.
Azharuddin, Shaker M. Al-Kahtani & Syed; & Journal, Albaydha University. (2022). Political Development and Its Impact on Political Stability in the Republic of Yemen a Case Study on the Current Yemeni Political Crisis from the Point of View of Yemeni Politicians and Diplomacy. Albaydha University Journal, 4(03), 214-230. https://doi.org/10.56807/buj.v4i03.344
Loh, Francis Kok Wah. (2017). Ethnic diversity and the nation state: from centralization in the age of nationalism to decentralization amidst globalization. Inter-Asia Cultural Studies, 18(3), 414–432. https://doi.org/10.1080/14649373.2017.1346165
Tanasaldy, Taufiq. (2012). Regime Change and Ethnic Politics in Indonesia: Dayak Politics of West Kalimantan. Brill.
Zhanarstanova, M. B.; & Nechayeva, E. L. (2016). Contemporary Principles of Political Representation of Ethnic Groups. Procedia Economics and Finance, 39, 76-82. https://doi.org/10.1016/S2212-5671(16)30243-X

  • تاریخ دریافت 27 مهر 1403
  • تاریخ بازنگری 04 آذر 1403
  • تاریخ پذیرش 08 آذر 1403