مطالعات سیاسی تمدن نوین اسلامی

مطالعات سیاسی تمدن نوین اسلامی

نسبت سیره شهید سلیمانی(ره) با تحقق تمدن نوین اسلامی (خوانش فقهی- سیاسی)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار گروه فقه و مبانی حقوق، پژوهشکده الهیات و معارف اسلامی، پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق(ع)، قم، ایران
چکیده
تحقق تمدن نوین اسلامی درگرو بازگشت به آموزه‎ های اصیل اسلام است. قرآن ‎کریم و اهل ‎بیت و نیز امامین انقلاب اسلامی همواره پرچمدار تحقق تمدن اسلامی بوده ‎اند؛ خوانش فقهی – سیاسی از سیرۀ تمدن‎ ساز شهید سلیمانی بیانگر آن است که سیرۀ او، همواره مبتنی ‎بر آموزه‎های فقهی و سیاسی اصیل کتاب و سنت و اندیشه‎ های امامین انقلاب اسلامی بود. هدف این پژوهش ارائه قرائت فقهی- سیاسی از سیرۀ شهید سلیمانی در مسیر تحقق تمدن نوین اسلامی است. پرسش اصلی پژوهش آن است که خوانش فقهی- سیاسی از سیره شهید سلیمانی در مسیر تحقق تمدن نوین اسلامی چگونه است؟ روش پژوهش، روش تحلیل مضمون از نوع تحلیل شبکه مضامین است. با‎ توجه ‎به خوانش فقهی- سیاسی از سیرۀ شهید سلیمانی، مضامین سازمان ‎دهنده متخذ از این سیره در مسیر تحقق تمدن نوین اسلامی عبارت‎اند از: ضرورت اخوت و برادری، ضرورت وحدت و انسجام امّت اسلامی، لزوم ارتباط امّت با ولایت، وجوب دفاع از ارزش‎ها و مقدسات با نگاه تمدنی، ضرورت امنیت آفرینی و حمایت از مسلمانان و مظلومان به ‎مثابۀ رکن رسالت تمدّنی. همچنین، شهید سلیمانی براساس مضامین قرآنی و روایی مستخرج و نیز قواعد فقه سیاسی چون قاعدۀ «مصلحت»، قاعدۀ «حفظ نظام»، قاعدۀ «تولّی و تبرّی»، قاعدۀ «وجوب تعظیم شعائر الهی و حرمت اهانت به آن‎ها» و نیز، قاعده «حرمت جان، مال و عِرض مسلمانان » و قاعده «نفی سبیل» در مسیر تحکیم و تقویت نظریۀ تمدن نوین اسلامی حرکت کرد و زمینه را برای تشکیل تمدن نوین اسلامی فراهم ساخت.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The relationship between Martyr Soleimani's biography and the realization of modern Islamic civilization (jurisprudential-political reading)

نویسنده English

Ali Karshenas
Assistant Professor, Department of Jurisprudence and Fundamentals of Law, Research Institute of Theology and Islamic Studies, Imam Sadiq Research Institute of Islamic Sciences, Qom, Iran
چکیده English

The realization of the new Islamic civilization depends on returning to the original teachings of Islam. The Holy Quran and Ahl al-Bayt, as well as the Imams of the Islamic Revolution, have always been the standard bearers of the realization of Islamic civilization; Jurisprudential-political reading of the civilization-building life of Martyr Soleimani shows that his life was always based on the original jurisprudential and political teachings of the book and the traditions and thoughts of the Imams of the Islamic Revolution. The purpose of this research is to present a jurisprudential-political reading of the life of Martyr Soleimani on the way to the realization of the new Islamic civilization. The main question of the research is that what is the jurisprudential-political reading of the biography of martyr Soleimani in the path of realizing the new Islamic civilization? The research method is the theme analysis method of theme network analysis. According to the jurisprudential-political reading of the biography of Martyr Soleimani, the organizing themes adopted by this biography in the path of realizing the modern Islamic civilization are: the necessity of brotherhood and brotherhood, the necessity of unity and cohesion of the Islamic Ummah, the necessity of connecting the Ummah with the province, the necessity of defending Values ​​and sacred things from a civilizational point of view, the necessity of creating security and supporting Muslims and the oppressed as the pillars of the civilizational mission. Also, Martyr Soleimani based on Quranic themes and extracted narrations as well as the rules of political jurisprudence such as the rule of "Malehat", the rule of "Maintaining the Order", the rule of "Tuli and Tabari", the rule of "obligation to bow to divine rituals and sanctity of insulting them" and also, the rule "Respect of life, property and property of Muslims" and the rule of "negation of mustache" moved in the direction of consolidating and strengthening the theory of modern Islamic civilization and provided the ground for the formation of modern Islamic civilization.

کلیدواژه‌ها English

Civilization
modern Islamic civilization
Shahid Soleimani
jurisprudential-political reading
قرآن کریم.
ابن منظور، محمد بن مکرم (1414ق). لسان العرب. بیروت، دار الفکر.
ابراهیم‎نژاد، محمدرضا، و پورعباس، محمد (1396). تمدن نوین اسلامی با رویکرد معناشناختی. مطالعات سیاسی تمدن نوین اسلامی،  1(1)، ص 11-33.
ابن خلدون، ابوزید عبدالرحمن بن محمد (1366).  مقدمه. (محمدپروین گنابادی، مترجم). تهران، علمی فرهنگی.
 ابن فارس،  احمد (1411ق). معجم مقاییس اللغة. (عبدالسلام هارون، محقق)، بیروت، دارالجیل.
اراکی، محسن (1393).  فقه نظام سیاسی اسلام. قم، دارالفکر.
اردبیلی، احمد بن محمد (بی‎تا). زبدة البیان. تهران، مکتبة المرتضویة.
اردبیلی، احمد بن محمد (بی‎تا). زبدة البیان. تهران، مکتبة المرتضویة.
انوری، حسن، و دیگران (1384).  فرهنگ بزرگ سخن. تهران، سخن.
آشورى، داریوش (1381). تعریفها و مفهوم فرهنگ. تهران، آگه.
الآصفی، محمدمهدی (1430ق). فقه المقاومة دراسة فقهیة مقارنة. قم، المجمع العالمی لأهل البیت.
آل‎‎کاشف‎الغطاء، محمدحسین (1388). آیین ما. (ناصر مکارم شیرازی، مترجم). قم، امام علی بن ابی طالب.
باقری چوکامی، سیامک، و حاجی شاه‎ ولدی، حسن (1400). مکتب ولایی جستاری بر نظام معرفتی و عملی شهید سلیمانی، قم، زمزم هدایت.
بیانات آیت‎الله خامنه‎ای، دسترسی در: https://farsi.khamenei.ir.
پهلوان شریف، محمدامین، و کاظمی، محمدحسین (1399). تبیین الگوی شایستگی مدیران جهادی تمدن‎ساز (موردمطالعه: شهید قاسم سلیمانی). مدیریت اسلامی، 28(4)، 141-168.
جمعی از نویسندگان (1398). چیستی تمدن. (سیدمحمدحسین صالحی، مترجم). قم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
حسینی مراغی، میرفتاح (1417ق).  العناوین. قم، اسلامی.
راغب اصفهانی، حسین بن محمد (1412ق). المفردات، دمشق، دارمکتبة الشامیة.
سعادت، اسماعیل (1399). مخالف شدید شیعه سازی و تغییر مذهب بود!». مجله الکترونیکی اخوّت، دسترسی در: http://okhowah.com/fa/13847.
سلیمانی، قاسم (1394). هیچ جای دنیا علیه کسی ماجراجویی نکرده‎ایم/تکفیر و تکفیری آتش در خانه برادران سنی است. ایسنا، دسترسی در: 94122414853https://www.isna.ir/news/.
سلیمانی، قاسم (1398). تلاشی که برای دفاع از برادران اهل سنت‎ می‎کنیم، کمتر از شیعه نیست. باشگاه خبرنگاران جوان، دسترسی در:  688597https://www.jahannews.com/news/
سلیمانی، قاسم (1399). متن کامل نامه شهید سلیمانی به فرزندش؛ من متعلق به آن سپاهی هستم که چشم بر هم نمی­‎گذارد تا دیگران در آرامش بخوابند. کیهان، دسترسی در: https://kayhan.ir/fa/news/210860.
شریعتی، روح‎الله (1398).  قواعد فقه سیاسی. قم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
الشریف الرضی، محمد بن حسین (1381). نهج البلاغه. (محمد دشتی، مترجم). قم، مؤسسۀ تحقیقاتی امیرالمؤمنین.
شهید ثانی، زین ‎الدین بن علی(1376). کشف الریبة عن أحکام الغیبة. تهران، مرتضوی.
‏‫شهید ثانی، زین ‎الدین بن علی(بی‎تا). مسالک الأفهام إلی تنقیح شرائع الإسلام. قم، مؤسسة المعارف الإسلامیة.
 شیرازی، علی (1399). شاخصهای مکتب شهید سلیمانی. قم، خط مقدم.
طریحی، فخرالدین (1375). مجمع البحرین. تهران، مکتبة المرتضویه.
طوسی، محمد بن حسن (بی‎تا). التبیان فی تفسیر القرآن. بیروت، دار إحیاء التراث العربی.
طهماسبی عالمه و دیگران (1399) . سلیمانی عزیز. قم، حماسه یاران.
عاملی، حسن بن زین الدین (1387). معالم الدین و ملاذالمجتهدین. تهران، المکتبه العلمیه الاسلامیه.
فیروزآبادی، محمد بن یعقوب (1415ق).  القاموس المحیط. بیروت، دارالکتب العربیة.
کلینی، محمدبن یعقوب (1401ق) . الکافی. (علی‎اکبر غفاری و محمد آخوندی، مصححان). تهران، دارالکتب الاسلامیة.
گلی، بشیر (1401). شهید سلیمانی بیشتر از اهل تشیع، در کنار اهل سنت بود. جهان نیوز، دسترسی در: https://www.jahannews.com/news/806697.
مامقانی، محمدحسن بن عبدالله (بی ‎تا).  غایة الآمال فی شرح المکاسب و البیع. قم، مجمع الذخائر الاسلامیه.
مجلسی، محمدباقر (1403ق). بحارالأنوار. بیروت، دار احیاء التراث العربی.
مصطفوی، محمدکاظم (1421ق). القواعد. قم، اسلامی.
مطهری، مرتضی (1385). مجموعه آثار (کلیات علوم اسلامی؛ فقه – اصول فقه). قم، صدرا.
مظفر، محمدرضا (1430ق).‎ اصول الفقه. قم، اسلامی.
مکتب شهید سلیمانی(ره) (1398). میثاق نامه مکتب شهید سلیمانی. تهران، حفظ و نشر آثار شهید سپهبد قاسم سلیمانی.
موسوی بجنوردی، سیدحسن (1389ق). القواعد الفقهیة. نجف، مطبعة الآداب.
موسوی خمینی‎، سیدروح‎الله (1388). صحیفۀ امام، تهران، مؤسسۀ تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
نجفی، محمدحسن (1363). جواهر الکلام فی شرح شرایع الاسلام. تهران، اسلامیه.
نراقی، احمد (1375). عوائد الایّام. قم، دفتر تبلیغات اسلامی.
نصیری، علی‎اصغر (1399). سیرۀ شهید سلیمانی در افزایش سرمایۀ اجتماعی نظام جمهوری اسلامی ایران با تأکید بر عنصر اعتماد سرمایۀ اجتماعی. مطالعات راهبردی بسیج، 23(89)، 59-82.

  • تاریخ دریافت 25 اسفند 1402
  • تاریخ بازنگری 10 اردیبهشت 1403
  • تاریخ پذیرش 10 اردیبهشت 1403