پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق (ع) مطالعات سیاسی تمدن نوین اسلامی 3795-2538 5 10 2026 02 20 Minimalist Reading in the Secularization of the Sciences of the Qur’an and Hadith and Its Civilizational Consequences in Society خوانش حداقلی در عرفی‌سازی علوم قرآن و حدیث، و پیامدهای تمدنی آن در جامعه 287 311 242191 10.22034/rcdir.2026.548284.1200 FA محسن نورایی دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات و معارف اسلامی, دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران فاطمه رامیار دانشجوی دکتری گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران Journal Article 2025 12 20 This research aims to explain the impact of the minimalist reading on the secularization of the sciences of the Qur’an and Hadith and its civilizational consequences. The research method is descriptive-analytical based on the analysis of primary religious texts and sociological sources. The findings indicate that the minimalist reading, relying on the modernization of societies, has led to the reduction of the social role of the field of sciences of the Qur’an and Hadith. On the other hand, confronting the process of secularization exposes this field to the risk of methodological reductionism. In contrast, creative secularization is proposed as an alternative strategy. The results of the research suggest that overcoming the current impasse requires adopting a minimalist approach that includes a methodological re-reading of the values embedded in modern methodology. This approach, by integrating three concepts purification as the ethical foundation, brotherhood as the framework for social cohesion, and contract as the equivalent of the legal structure and civilizational governance forms interconnected pillars upon which social cohesion in civilization is based. This path not only does not conflict with modernity but also offers a model of constructive interaction between religion and the new civilization. این پژوهش با هدف تبیین تأثیر خوانش حداقلی بر عرفی سازی علوم قرآن و حدیث، و پیامدهای تمدنی آن انجام شده است. روش پژوهش، توصیفی-تحلیلی و با تحلیل متون اولیه دینی و منابع جامعه‌شناسی انجام شده است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که خوانش حداقلی، با تکیه بر مدرنیته نشان دادن جوامع، به تقلیل نقش اجتماعی رشته علوم قرآن و حدیث انجامیده است. ازسوی دیگر، مواجهه با فرایند عرفی‌سازی، رشته علوم قرآن و حدیث را با خطر تقلیل‌گرایی روش‌شناختی مواجه می‌سازد. در مقابل، عرفی‌سازی خلاق به منزله راهبرد بدیل پیشنهاد شده است. نتایج پژوهش، حاکی از آن است که خروج از بن‌بست کنونی، مستلزم اتخاذ رویکردی حداقلی است، که شامل بازخوانی روش‌شناختی درباره ارزش‌های نهفته در روش‌شناسی مدرن می‌شود. این رویکرد با تلفیق مفاهیم تزکیه (به‌منزله زیرساخت اخلاقی)، اخوت (به‌مثابه چهارچوب انسجام اجتماعی)، و عقد (معادل ساختار حقوقی و حکمرانی تمدنی)، ارکان به هم پیوسته‌ای را تشکیل می‌دهند که انسجام اجتماعی در تمدن برپایه آن‌ها استوار است. این مسیر نه‌تنها تعارضی با مدرنیته ندارد، بلکه الگویی از تعامل سازنده بین دین و تمدن جدید ارائه می‌دهد. https://sjs.isri.ac.ir/article_242191_c1b0fa02825e6c0ff508b52ac8a61ff3.pdf