رویارویی آمریکا و ایران؛ هستی‌شناسانه یا رفتارشناسانه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم سیاسی مجتمع محلاتی

2 استاد یار روابط بین الملل مجتمع محلاتی

چکیده

سیر تحولات در روابط ج.ا.ا و آمریکا حکایت از رویارویی و تقابل میان دو قدرت دارد. این پدیده، توجه صاحب‌نظران را بیش از گذشته به خود جلب کرده؛ به‌گونه‌ای‌که طیفی از دیدگاه‌ها شکل گرفته است: عده‌ای بر رویکرد هستی‌شناسانه و راهبردی بودن، و گروهی بر رویکرد رفتار‌شناسانه و تاکتیکی بودن این تقابل تأکید دارند. براین‌اساس، پرسش اساسی مقاله این است که تقابل آمریکا و ایران، هستی‌شناسانه و راهبردی است یا رفتار‌شناسانه و تاکتیکی؟
بررسی رویکردها، مؤلفه‌ها و متغیرهای دخیل در دو فرضیۀ رقیب (رفتار‌شناسانه و تاکتیکی یا هستی‌شناسانه و راهبردی بودن تقابل ایران و آمریکا). نشان داد تضاد ارزش و ارائۀ الگوی مستقل توسعه و پیشرفت از سوی ایران اسلامی به کشورهای درحال‌توسعه و فقیر، و استراتژی بنیادین آمریکا در منطقه، سبب چالش ذاتی آمریکا و ایران گردیده و سیاست‌‎ها و تاکتیک‌های آمریکا در این مواجهه به اقتضای اوضاع و احوال و شرایط، دچار تغییر و تحول شده است. ازاین‌رو  تا زمانی که نمودهای سلطه‌گرایی در بینش و رفتار سیاست خارجی آمریکا در جهان مشاهده می‌شود و مهار ایران به‌عنوان شاخصی از قدرت ایالات متحدۀ آمریکا مطرح است، ضدآمریکاگرایی و استکبارستیزی نیز هویت ج.ا.ا را بازتولید می‌کند و این رویارویی تداوم خواهد داشت.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Confrontation between Iran and the United States; Ontological or Bahaviorological

نویسندگان [English]

  • Hamid Habibi 1
  • Mohsen Mohammadi Alamuti 2
1 Assistant Professor of Political Science Group, Shahid Mahallati Higher Education Complex
2 Assistant professor of International Relations, Shahid Mahallati Higher Education Complex
چکیده [English]

Changes in the relations of the Islamic Republic of Iran and the US is a sign of confrontation between these two powers. This phenomenon has attracted the attention of experts in a way that a range of viewpoints have emerged: some emphasize the ontological and strategic approach, and some on the bahaviorological and tactical approach. Accordingly, the main question of the present article is: Is the confrontation between Iran and the US ontological and strategic or behaviorological and tactical?
Analysis of the approaches, components and variables involved in these two hypotheses (behaviorological and tactical or ontological and strategic nature of the confrontation between Iran and the US) shows that having opposing values and presenting an independent pattern of progress and development to poor and developing countries by Iran, and the fundamental strategies of the US in the region have brought about challenges between Iran and the US and the policies and tactics of the US have changes over time bases on circumstances and conditions. Therefore, as long as the manifestations of imperialism exist in the foreign policy and behavior of the US in the world and controlling Iran is regarded as a criterion of the power of the United States of America, anti-Americanism and fighting against oppression constitute the identity of the Islamic Republic of Iran and this confrontation continues.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • the Middle East
  • Iran
  • the US
  • strategy
  • Tactic

امیری، مجتبی (1375)؛ «ایران و آمریکا؛ نگاهی دیگر»، اطلاعات سیاسی اقتصادی، ش 95- 96 مرداد و شهریور

ایزدی، فؤاد، مذاکره ایران و آمریکا، مصاحبه با سازمان بسیج دانشجویی امام صادق†، 14/2/1396.

جعفری موحد حسین (1394) فرمانروایان پنهان:تحلیلی برنفوذ لابی صهیونیسم بر ارکان حکومتی و غیر حکومتی آمریکا، تهران،قدسیان

جمشیدی، محمد حسین و جلیل بیات، (1395)، «امکان کاربرد الگوی تنش زدایی آمریکا-چین در روابط ایران و آمریکا»، فصلنامه روابط خارجی، س8، ش30 تابستان، 26ص

حبیبی، حمید، (1385)، «پیروزی انقلاب اسلامی و بومی‌سازی فناوری هسته ای»، فصلنامۀ انسان‌پژوهی دینی، ش 7و8، بهار و تابستان، ص 32.

حسینی خامنه‌ای، سیدعلی. دیدار با نخبگان جوان علمی، 26/7/1396.

ــــــــــــــــــ . بیانات در دیدار با میهمانان شرکت‌کننده در چهارمین مجمع جهانی اهل بیت‰، 28/5/1386.

ــــــــــــــــــ . بیانات در دیدار با جمعی از فرماندهان و رزمندان آزادسازی خرمشهر و خانواده‌های شهدای این عملیات، 1/3/1381.

ــــــــــــــــــ . بیانات در خطبه‌های نماز جمعه تهران، 26/10/1376.

ــــــــــــــــــ . بیانات در دیدار دانشجویان و دانش‌آموزان در سالروز تسخیر لانه جاسوسی، 12/8/1378.

ــــــــــــــــــ . بیانات در آستانه سالروز فتح خرمشهر، 1/3/1381.

ــــــــــــــــــ . بیانات در آستانه سالروز فتح خرمشهر، 1/3/1381.

ــــــــــــــــــ . بیانات در اجتماع مردم رفسنجان، 18/2/1384.

ــــــــــــــــــ . بیانات در جمع فضلا اساتید حوزه علمیه، ائمه جمعه و جماعات و طلاب علوم دینی مشهد، 26/2/1386.

ــــــــــــــــــ . بیانات در خطبه‌های نماز جمعۀ تهران، 19/4/1386.

ــــــــــــــــــ . بیانات در دیدار عمومی مردم حرم رضوی مشهد مقدس، 1/1/1394.

ــــــــــــــــــ . بیانات در دیدار با جمع کارگران کشور، 10/2/1396.

خلیلی، اسداللّه، (1384)، «برخورد آمریکا با ایران در دور جدید»، فصلنامه مطالعات سیاسی روز، ش15، بهار، 22ص

دبلیو بگی، چارلز اوجین، آر و تیکف، (1382)، سیاست خارجی آمریکا؛ الگو وروند، ترجمه اصغر دستمالچی تهران:

 دفتر مطالعات سیاسی بین المللی، (1368). مجموعه مقالات سیمنار بررسی مسائل خلیج فارس، تهران، دفتر مطالعات سیاسی بین المللی.

دفتر مطالعات سیاسی بین‌المللی.

روحانی، حسن. سخنرانی در جمع دانشجویان دانشگاه شریف، 23/2/1392.

 زکریا، فرید. آمریکا و ایران دارای منافع راهبردی مشترک در منطقه هستند، خبرگزاری ایرنا.

سلطانی نژاد، احمد و دیگران. (1392)، آمریکا و برنامه هسته‌ای ایران، فصلنامه مطالعات راهبردی، سال 16 ش 59، بهار، 41 ص.

علیخانی، حسین، (1380). تحریم ایران؛ شکست یک سیاست، ترجمۀ محمد متقی‌نژاد، تهران، دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی

قادری، روح الله، (1394). نظریه مقاومت و نظریه‌های غربی روابط بین الملل، تهران: نشر مخاطب.

قوام، عبدالعلی (1383)، جهانی شدن و جهان سوم، چاپ دوم (تهران، دفتر مطالعات سیاسی بین المللی.

کدیور، جمیله، (1379). رویارویی انقلاب اسلامی ایران و آمریکا، تهران: اطلاعات. 

لاهوتی، علی، (1372)«ایالات متحده و امنیت خلیج فارس»اطلاعات سیاسی، اقتصادی، ش90 – 89، بهمن و اسفند، 6 ص.

متقی، ابراهیم، (1385). «ام القرای اسلامی و صدور انقلاب»، همشهری دیپلماتیک، س 1، ش 11، بهمن، 24 ص.

متقی، ابراهیم، (1385)، نبرد نامتقارن ایران و آمریکا، «همشهری دیپلماتیک، س 1، ش 1، فروردین، 25 ص.

متقی، ابراهیم، (1388). همکاری‌های نامتقارن ایران و آمریکا در دورۀ اوباما، فصلنامه بین المللی و روابط خارجی، س 1، ش 3، پاییز، 26 ص.

محمدی، یداللّه، (1374). «روند و نمودهای سلطه‌گرایی آمریکا در ایران از آغاز تا 1357»، فصلنامۀ مصباح، س 4. ش 15، پاییز، 12 ص.

مک‌لین، ایان، (1381). فرهنگ علوم سیاسی آکسفورد، ترجمۀ حمید احمدی تهران: میزان.

موسوی خمینی، سید روح‌الله، (1368)، صحیفۀ نور، تهران، موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره)،
ج 21.

نقیب زاده، احمد، (1385). «سیاست جنوب – جنوب»، همشهری دیپلماتیک، س 1، ش 8.

واعظی، حسن، (1381). ایران و آمریکا، چاپ سوم، تهران، سروش.